Overweldigend! Leven in resonantie met de wereld| Frits de Lange

Overweldigend!

Soms overkomt het je: je wordt overweldigd door een ervaring die je helemaal van je stuk brengt.

Een kunstwerk waar je perplex van staat, een popsong die je van je sokken blaast. Een adembenemend uitzicht in de bergen. Een totale zonsverduistering. De geboorte van je kind. De symmetrie van een ijskristal onder een microscoop. Een vrijpartij met je geliefde of een live concert van de Rolling Stones in een mega-stadion. Of gewoon de lente die uitbarst, en die je dan met Maarten van Roozendaal doet zingen: “Dit is zo mooi, ’t Is om te janken zo mooi”. Het zijn ervaringen die je van je stuk brengen. Je voelt je klein worden, overmand door en opgenomen in iets dat groter en sterker is dan jezelf.

 

Dit is zo mooi, ’t Is om te janken zo mooi

 

nacht1160sterrenhemel boven Oost-Kreta

Zulke overweldigende ervaringen doen zich niet alleen voor aan de zonzijde van het leven. Het plotselinge overlijden van iemand in je naaste omgeving overrompelt je op een vergelijkbare manier; de directe confrontatie met de brute macht van de dood doet je de rillingen over de rug lopen.

kalamafka 1 van 12de kloof van Kalamafka

In een overweldigende ervaring ervaar je iets dat oneindig groter is dan jou en waar je desondanks deel van uitmaakt. Wát dat iets precies is, dat is moeilijk onder woorden te brengen en blijft behelpen als je geen dichter bent: in een tsunami ervaar je de kracht van de natuur, in de geboorte van je kind het wonder van het leven, in het sterfbed de macht van de dood.

schuur bouw 2 of 7uitzicht vanaf Villa Dio Petres (de cursuslocatie)

Wat betekenen zulke overweldigende ervaringen voor ons? Wat leren ze ons over onszelf en onze plek in de wereld?

Sommige mensen ontlopen of ontkennen ze liever of willen er niet te lang bij stil staan omdat ze inbreuk doen op hun geordende, gecontroleerde, overzichtelijke leven. Ze weten er geen weg mee en gaan het liefst snel weer over tot de orde van de dag. Ik wil hier het omgekeerde doen: de focus zetten op overweldigende ervaringen, en me afvragen wat ze over ons als mens en over onze plek in de wereld vertellen. In het kort gezegd lijkt me dat op zijn minst dit:

  • Dat onze relatie met de wereld primair fysiek en zintuiglijk Voor we beseffen wat er bij een overweldigende ervaring gebeurt, reageren we er al op in onze emotie. We krijgen kippenvel en rillingen lopen ons over de rug. Dat lijfelijke strijdt met onze indruk en wens dat we rationele wezens zijn die primair via ons verstand en cognitie met de wereld verbonden zijn.

 

  • Dat we permanent onderhevig zijn aan allerlei samenlopen van omstandigheden, die overweldigend voor ons uit kunnen pakken. We hebben ons leven niet in de hand. We zijn onderworpen aan contingentie. Dat gegeven staat haaks op onze cultuur die alles graag onder controle wil hebben en beheersen.

 

  • Overweldigende ervaringen confronteren ons met een werkelijkheid die ons begrip te boven gaat en niet past in ons beeld van de wereld. Het grootse waar we in opgenomen worden transcendeert onze redelijkheid. Dat gegeven spoort niet met de moderne, westerse idee dat er niets gebeurt dat uiteindelijk niet vanuit een wetenschappelijk perspectief verklaard kan worden.

 

  • Een overweldigende ervaring doet ons heel klein en nietig voelen tegenover een immens gebeuren waarin we worden opgenomen. Onze kwetsbaarheid voor haar overmacht staat haaks op de gedachte van een ‘zelf’ als een machtig, onafhankelijk, soeverein subject dat de wereld buiten hem onderwerpt aan zijn wil, een idee dat we in de moderne westerse cultuur graag koesteren.

 

patio wijd bewerktde patio van de cursuslokatie Villa Dio Petres

Wat gebeurt er als we overweldigende ervaringen niet meer als uitzonderingen op de regel maar als een fenomeen dat ons een verborgen, permanente waarheid omtrent ons bestaan openbaart? Ik ben ervan overtuigd dat we dan fundamenteel anders in het leven gaan staan. Onzekerder, complexer, bescheidener, afhankelijker misschien. Maar ook: voller en intenser levend, en meer in resonantie met de wereld om ons heen.

Je verkent filosofisch én speels wat er gebeurt als je het verlangen naar resonantie ruim baan geeft.

Je bent welkom van 29 mei tot en met 4 juni 2022

Frits de Lange2 compressorFrits de Lange op Kreta

Frits de Lange: 'Ik ben de laatste tijd behoorlijk bezig met het thema ‘resonantie’ naar aanleiding van het werk van de Duitse filosoof Hartmut Rosa en de Nederlandse psychologe Hans Alma, met haar boek Verlangen naar Zin. De idee is dat in de moderne samenleving de verbinding tussen ons en de wereld, de natuur, de geschiedenis, andere mensen, de dieren en de dingen, zó is verzakelijkt en geobjectiveerd, dat onze relatie tot de wereld is verstomd: de dingen ‘zeggen ons niets meer’. De oorzaak is volgens Rosa de versnelling die de wet van de moderniteit is geworden en die abrupt door corona tot stilstand is gebracht'.

Hartmut Rosa laat zien hoe we vastlopen in onze ratrace naar groter en sneller en waarom we daar doof en blind voor zijn geworden. We denken gelukkig te worden door de wereld onder controle te krijgen, maar door die beheersings- en expansiedrang brengen we haar tot zwijgen. Er spreekt ons niets meer aan, de dingen zeggen ons niets meer, we worden door niets meer echt geraakt. Letterlijk: we zijn vergeten dat we op resonantie met de wereld gebouwd zijn. Ons lichaam en ons bewustzijn zijn een soort klankkast waarin alles weerklinkt wat we meemaken. Dat we voortdurend ‘afstemming’ zoeken met anderen, en ergens wel of niet voor ‘in de stemming’ zijn. Dat er weer ‘muziek in ons leven zit’, en dat iemand met ‘een eigen stem’ leert spreken - onze taal herinnert ons in dat soort beelden aan het verlangen naar resonantie met de wereld waarvan we vervreemd zijn, omdat onze moderne cultuur alleen op versnelling is gebouwd. In de natuur, in de kunst, in de religie wordt dat verlangen gelukkig nog wel wakker gehouden. ‘Mij spreekt de blomme een tale’, dichtte Guido Gezelle. Maar dat soort ervaringen vormt vaak slechts een oase in de woestijn van een met stomheid geslagen wereld.

 

Resonantie betekent  dat je geraakt wordt door de wereld.

Onze relatie tot de wereld is verstomd: de dingen ‘zeggen ons niets meer’.

 

stoel1160 1 van 1resoneren met de Baai van Mirambello

Dat je de rijkheid ziet van je omgeving, bij jezelf en in de wereld.

Voller en intenser leven.

 

frits de lange 2020 2 compressorsamenspraak op een pleintje van het dorp Pines


Weekprogramma

Dit is een eerste schets van het weekprogramma. Daarin zullen later ook alle werkvormen, excursies en wandelingen worden beschreven.

zondag

Om 16.00 uur begint deze week met de kennismaking, een doorkijk door de week, een introductie over Kreta en een gezamenlijk diner.

maandag VERKENNING

Overweldigende ervaringen: wat is er kenmerkend voor en wat doen ze met ons? Onze eigen ervaringen, hoe er in het verleden in de filosofie mee is omgegaan (het sublieme). Hoe ze vandaag ook voorwerp zijn van empirisch sociaal wetenschappelijk onderzoek.

dinsdag AFFECTIE

Overweldigende ervaringen “doen iets met je” of komen “hard bij je binnen”. We krijgen kippenvel en de rillingen lopen ons over de rug. Het woord affectie is misschien nog beter op zijn plek dan ‘emotie’. Iets of iemand heeft je letterlijk iets áángedaan, zodat je je nu ge-affecteerd, ‘aangedaan’ voelt. We maken kennis met wat de moderne cognitiewetenschap ons leert over emoties en met de affect-theorie in de sociale wetenschappen. En we verkennen met behulp daarvan onze eigen emoties. We gaan op deze dag een beetje uit ons hoofd vandaan.

woensdag CONTINGENTIE

Een overweldigende ervaring brengt je in een passieve rol. Je bent de regie kwijt, je bent niet meer ‘in control.’ Eeuwenlang leefden we met de gedachte van een onveranderlijke zijnsorde, en een God als onbewogen beweger (Aristoteles). In die manier van denken zijn overweldigende ervaringen uitzonderingen op de regel. Ze doorbreken de wetmatigheid van de wereldorde. Onze werkelijkheidservaring is de afgelopen eeuw ingrijpend veranderd: van een stabiel geordende wereld waarin de mens een uitzonderlijke positie inneemt naar een wereld in wording, waarin verschillende kosmische, geologische en biologische krachtenvelden op elkaar kunnen botsen, een ‘chaosmos’ waarvan wij mensen een klein, kwetsbaar onderdeel vormen.

donderdag RESONANTIE

overweldigende gebeurtenissen ervaren we dat de werkelijkheid waarin wij participeren ons tegelijk radicaal overstijgt. Het is een ervaring van transcendentie. Religieuze mensen verbinden deze ervaring met God of het goddelijke (verticale transcendentie). Je kunt haar ook horizontaal en immanent verstaan: het transcendente als een dimensie van de ene werkelijkheid, die je ook in de kunst, de natuur of in het leven van alledag kunt ervaren.

De Duitse socioloog Hartmut Rosa bedacht voor die relatie een treffend beeld: resonantie.

vrijdag DE BALANS

Hebben we onze eigen overweldigende gebeurtenissen beter leren verstaan? Kan deze week ons helpen om met meer verwondering, intenser te leven?

zaterdag

Met het laatste ontbijt eindigt de cursusweek.

 

Prijzen 

Deze prijzen zijn geldig voor boekingen tot 1 oktober 2021. Voor boekingen vanaf 1 oktober 2021 gelden misschien iets hogere prijzen.

  • € 1.285,-- per persoon bij twee personen op een tweepersoonskamer,
  • € 1.335,-- bij gebruik van een éénpersoonskamer (slechts twee beschikbaar),
  • € 1.395,-- per persoon bij alleen gebruik van een tweepersoonskamer,

Exclusief eventuele toeslag voor logies op Villa Dio Petres, en eventuele transfers.

Dit is inclusief:

  • reader en/of boek;
  • docent;
  • cursusmaterialen;
  • 6 nachten logies in een airconditioned kamer;
  • 6 maal ontbijt;
  • alle in het programma genoemde gezamenlijke picknicks, lunches en diners;
  • gezuiverd water bij alle gelegenheden;
  • koffie/thee, gezuiverd water en vruchtensappen tijdens de door ons verzorgde gezamenlijke momenten;
  • enkele glazen wijn of bier tijdens de door ons geserveerde maaltijden;
  • tafelwater bij alle maaltijden;
  • excursies naar bijzondere plekken;
  • toegangskosten voor bezienswaardigheden in het programma;
  • het dagelijks vervoer naar de Academie (Villa Dio Petres) vanuit pension Argyro;
  • alle vervoer bij de excursies;
  • incidenteel vervoer binnen de vrije momenten indien dit logistiek inpasbaar is;
  • boekingskosten.

De prijs is exclusief:

  • vluchten;
  • transfers naar je verblijf;
  • 3 maaltijden;
  • zelf bestelde frisdranken en alcoholische dranken, vruchtensappen, koffie/thee en andere versnaperingen tijdens de maaltijden in restaurants of andere gelegenheden;
  • persoonlijke uitgaven;
  • annulerings- en reisverzekering.

Transfer van en naar de luchthaven Heraklion
We kunnen je ophalen van (de luchthaven van) Heraklion en brengen naar (de luchthaven van) Heraklion voor € 45,--. per persoon, enkele reis. Het is een rit van een uur. Een taxi kost € 75 à € 100 enkele reis. Je kunt ook de regionale bus nemen naar Agios Nikolaos. Die kost € 7,70 (prijs in 2019).
Aansluitend kun je de bus nemen naar Kritsa (€ 1,80).
Bij boeking krijg je alle verdere informatie.

Een exclusieve week voor een beperkte groep

De cursus gaat door als 8 deelnemers hebben aanbetaald. Het maximum is 16 deelnemers.

Gastenboek

Lees de ervaringen van eerdere gasten in gastenboek van 201920182017, 2016, 2015, 2014, 2013.

Wie is Frits de Lange?

Lees hier meer over Frits de Lange

Je kamer

Kies voor het gezellige dorpspension Argyro óf voor de luxere zeer rustig gelegen Villa Dio Petres.

Het prijsniveau van de kamers op Villa Dio Petres is hoger dan die in pension Argyro.
Voor de 6 nachten die je tijdens de cursus op Villa Dio Petres verblijft wordt daarom een meerprijs berekend.
Deze meerprijs dekt ongeveer de helft van de werkelijke meerprijs.

  • € 120 voor een tweepersoonskamer (één kamer beschikbaar voor uitsluitend twee personen).
  • € 90 voor de tweepersoonskamer voor één persoon met gedeelde badkamer (één kamer beschikbaar);
  • € 60 voor de éénpersoonskamer met gedeelde badkamer (één kamer beschikbaar);

De meerprijzen zijn per kamer en voor de gehele cursusperiode. Dus niet per nacht. De kamers worden tijdens de cursus goed schoongehouden. Bedlinnen wordt in overleg verschoond, badlinnen naar wens.
Ga naar je kamer keuze voor meer informatie.

Reserveer nu (vragen met * zijn verplicht in te vullen). Lees eerst hierboven de beschikbaarheid van kamers.

Je e-mailadres eindigt op @yahoo.com. De ervaring leert dat ons systeem je reservering dan niet goed verwerkt. Gebruik a.u.b. een ander mailadres of stuur een mailtje naar . Dankjewel.
Voer alstublieft uw naam in.
maak aub een keuze
Voer alstublieft uw adres in.
Voer alstublieft de postcode en plaats in
Graag invullen
Invalid Input
Geef alstublieft het aantal gasten aan.
Invalid Input
Geef alstublieft aan of vervoer gewenst is.
Invalid Input
Invalid Input
Invalid Input
Invalid Input
Invalid Input
Invalid Input
Invalid Input
Ongeldige invoer