De Stoa: Epictetus en Marcus Aurelius | Maarten van Buuren

‘Leef volgens de Natuur’! luidt de les van de Stoa

Maarten van Buuren is een expert op het gebied van Spinoza. Hij heeft zich daarnaast danig ingewerkt in 'het voorland' van Spinoza: de Stoïcijnen. En dan met name de Griekse filosoof Epictetus en de Romeinse keizer Marcus Aurelius.

maarten van buurenMaarten van Buuren op Kreta

In deze cursus ontdekken we het gedachtengoed van de Stoa aan de hand het Handboekje van Epictetus en de Richtlijnen voor gedrag van Marcus Aurelius.

De Romeinse keizer Marcus Aurelius (121-180 n.C.) noteerde tijdens een veldtocht filosofische bespiegelingen. Het is een wonder deze Richtlijnen voor gedrag bewaard zijn gebleven.

Epictetus (50-130 n.C.) was Marcus Aurelius’ leermeester. Hij schreef niet zelf. Zijn uitspraken werden vastgelegd door Arrianus, een van zijn studenten. Arrianus stelde uit zijn aantekeningen het Handboekje samen.

De deelnemers ontvangen een bloemlezing van beide boekjes.

In de Stoa draait alles om de Logos (Latijns: Ratio, Nederlands: Rede). Volgens de Stoa vormt Logos de grondslag van Zijnsleer, Kenleer en Ethiek.

 

maarten van buuren groep

 

Epictetus

Er is slechts één weg naar geluk en dat is op te houden met je zorgen maken over dingen waar je geen invloed op hebt.

Wat de mens in verwarring brengt zijn geen feiten, maar de meningen over de feiten.

Je moet niet verlangen dat de dingen gebeuren zoals jij wilt dat ze gebeuren, maar je moet de dingen willen zoals ze gebeuren: dan zal je levensweg gelukkig zijn.

Niemand is vrij die niet zichzelf de baas is.

 

Spinoza week Kreta1160


Zijnsleer

Logos betekent ‘Natuur’ in de ruime zin van universum of kosmos. Logos omvat zowel de Natuur in materiële zin als het scheppende beginsel waaruit de Natuur is ontstaan, de Logos spermatikos. De Natuur is oorzaak van zichzelf. De Natuur is God. Als de stoïci het over God hebben, bedoelen ze het scheppende beginsel dat zin, doel en samenhang verleent aan alle dingen.

Kenleer

Logos geeft antwoord op de vraag: Hoe kunnen wij kennen? Wij kunnen kennen, omdat menselijk denken logisch denken is. Logisch denken is denken in overeenstemming met de Logos. De beginselen van het denken komen overeen met het scheppende beginsel dat werkzaam is in de Natuur. Logisch denken is dus meer dan sommetjes leren maken, het is de ontwikkeling van inzicht in het scheppende beginsel van de Natuur en een toenadering tot God.

Ook de samenhang van de taal (de syntaxis) berust op de logische samenhang van alle dingen. Correct taalgebruik is, net zo goed als logisch denken, een toenadering tot God.

Ethiek

Logos geeft tenslotte antwoord op de vraag hoe we moeten handelen. De schoonheid van de stoïsche ethiek ligt daarin dat de vraag hoe we moeten handelen wordt afgeleid uit de vragen hoe kunnen we kennen (kenleer), en hoe kunnen we zijn (zijnsleer).

Volgens Stoa moeten we handelen in overeenstemming met de Natuur (kata physin). Alle drie filosofische vragen verwijzen naar de Logos die Natuur is en die God is.

Wat leren we in deze cursus?

We leren in navolging van de Stoa

  • Dat God niet boven de wolken zweeft, maar als scheppend beginsel in alle dingen, dus ook in ons aanwezig is.
  • Dat ons verstand als een antenne gericht staat op de kosmos die God is en we via ons verstand leren hoe we ons als moeten invoegen in het goddelijke Geheel.
  • Dat geluk is: handelen in overeenstemming met de Natuur.

Spinoza week Kreta1160 2

WEEKPROGRAMMA

maandag  

Introductie

Wie waren Marcus Aurelius en Epictetus? Er is bijna geen groter tegenstelling denkbaar dan die tussen Epictetus, een vrijgelaten slaaf, en Marcus Aurelius, keizer van het Romeinse Rijk.

Stoa is een levensfilosofie die in de 4e eeuw v.C. ontstond en in het werk van Marcus Aurelius en Epictetus culmineerde.

Planten, dieren en mensen beschikken over ‘oikeiose’, het wonderbaarlijke vermogen om ‘af te stemmen’ op de natuur die God is.

Zijn mensen daartoe beter in staat dan dieren vanwege hun redelijk denken? Of kunnen mensen nog wat van dieren leren?

dinsdag  

God is Rede

God is Rede. De samenleving, zegt Marcus Aurelius, moet worden georganiseerd en geleid volgens de goddelijk Rede.

Wat moeten we ons daarbij voorstellen? Wat betekent sociale redelijkheid voor de samenleving van nu?

woensdag 

Oefening van lichaam en geest

Het bestaan van de mens is volstrekt gedetermineerd.

Aanvaarding van ons lot is volgens Stoa de belangrijkste levensles.

We bereiken dit door voortdurende oefening van lichaam en geest (askesis).

Aanvaarding van het lot is niet voldoende zei Nietzsche, we moeten ons lot omarmen (Amor fati).

Wat moeten we ons voorstellen bij deze oefening?

donderdag     

Vrijheid

Doel van het leven is ontwikkeling van de Rede, op te vatten als oordeelsvermogen of hegemonikon. Dagelijkse training van de Rede brengt de mens tot vrijheid.

Maar hoe kunnen mensen zich ontwikkelen tot vrije wezens in een wereld die volstrekt is gedetermineerd?

vrijdag  

Ethica en esthetica

Epictetus begreep het ‘leven in overeenstemming met de Natuur’ als een vorm van kunst. Ethica was esthetica. We bereiken het goede door te streven naar het mooie. Maak van je leven een kunstwerk!

Hoe verhoudt deze levensles zich tot de onverstoorbaarheid die traditioneel wordt gezien als de stoïsche levenshouding?

Spreuken van Stoa

  • Maak van je leven een kunstwerk.
  • Niet de dobbelsteen is belangrijk, alleen wat je ermee doet. Niet het leven is belangrijk, alleen wat je ermee doet.
  • Een kruik met smalle hals gevuld met snoep. Kinderen pakken een handvol, krijgen hun vuist niet naar buiten en beginnen te schreeuwen. Als ze met hun vingertoppen een paar snoepjes pakten, zou het hun wel lukken. Wees tevreden met weinig en je wordt beloond.
  • De mens verhoudt zich tot het lot als een hond vastgebonden aan een wagen. Als de hond verstandig is, loopt hij vrijwillig en opgewekt mee. Als hij tegenspartelt wordt hij zijns ondanks meegesleept.
  • Het is een bloedhete dag. Vul je mond met koel water. Spuug het uit. Zeg het tegen niemand.
  • Bedenk dat tragedies over vorsten en rijkaards gaan, nooit over armelui.
  • God heeft alle mensen geschapen tot geluk.

Prijzen

De prijzen zijn

  • € 1.285,-- per persoon bij twee personen op een tweepersoonskamer,
  • € 1.335,-- bij gebruik van een éénpersoonskamer (slechts twee beschikbaar),
  • € 1.395,-- per persoon bij alleen gebruik van een tweepersoonskamer,

Exclusief eventuele toeslag voor logies op Villa Dio Petres, en eventuele transfers.

Dit is inclusief:

  • boek of reader;
  • docent;
  • cursusmaterialen;
  • 6 nachten logies in een airconditioned kamer;
  • 6 maal ontbijt;
  • alle in het programma genoemde gezamenlijke picknicks, lunches en diners;
  • gezuiverd water bij alle gelegenheden;
  • koffie/thee, gezuiverd water en vruchtensappen tijdens de door ons verzorgde gezamenlijke momenten;
  • enkele glazen wijn of bier tijdens de door ons geserveerde maaltijden;
  • tafelwater bij alle maaltijden;
  • excursies naar bijzondere plekken;
  • toegangskosten voor bezienswaardigheden in het programma;
  • het dagelijks vervoer naar de Academie (Villa Dio Petres) vanuit pension Argyro;
  • alle vervoer bij de excursies;
  • incidenteel vervoer binnen de vrije momenten indien dit logistiek inpasbaar is;
  • boekingskosten.

De prijs is exclusief:

  • vluchten;
  • transfers naar je verblijf;
  • 3 maaltijden;
  • zelf bestelde frisdranken en alcoholische dranken, vruchtensappen, koffie/thee en andere versnaperingen tijdens de maaltijden in restaurants of andere gelegenheden;
  • persoonlijke uitgaven;
  • annulerings- en reisverzekering.

Transfer van en naar de luchthaven Heraklion
We kunnen je ophalen van (de luchthaven van) Heraklion en brengen naar (de luchthaven van) Heraklion voor € 45,--. per persoon, enkele reis. Het is een rit van een uur. Een taxi kost € 75 à € 100 enkele reis. Je kunt ook de regionale bus nemen naar Agios Nikolaos. Die kost € 7,70 (prijs in 2019).
Aansluitend kun je de bus nemen naar Kritsa (€ 1,80).
Bij boeking krijg je alle verdere informatie.

Een exclusieve week voor een beperkte groep

Het minimum aantal deelnemers voor deze cursus is 8 deelnemers. Het maximum is 16 deelnemers.

Wie is Maarten van Buuren?

Lees hier meer over Maarten van Buuren.

Gastenboek

Lees de ervaringen van eerdere gasten in de gastenboeken van Maarten van Buuren in juni 2021 en juli 2021.

Je kamer

Kies voor het gezellige dorpspension Argyro óf voor de luxere zeer rustig gelegen Villa Dio Petres (de cursuslocatie).

Het prijsniveau van de kamers op Villa Dio Petres is hoger dan die in pension Argyro.
Voor de 6 nachten die je tijdens de cursus op Villa Dio Petres verblijft wordt daarom een meerprijs berekend.
Deze meerprijs dekt ongeveer de helft van de werkelijke meerprijs.

  • € 60 voor de éénpersoonskamer met gedeelde badkamer (één kamer beschikbaar);
  • € 90 voor de tweepersoonskamer met gedeelde badkamer (één kamer beschikbaar);
  • € 120 voor een tweepersoonskamer (nog twee kamers beschikbaar).

De meerprijzen zijn per kamer en voor de gehele cursusperiode. Dus niet per nacht. De kamers worden tijdens de cursus goed schoongehouden. Bedlinnen wordt in overleg verschoond, badlinnen naar wens.
Ga naar je kamer keuze voor meer informatie.

Reserveer nu (vragen met * zijn verplicht in te vullen). Lees eerst hierboven de beschikbaarheid van kamers.

Je e-mailadres eindigt op @yahoo.com. De ervaring leert dat ons systeem je reservering dan niet goed verwerkt. Gebruik a.u.b. een ander mailadres of stuur een mailtje naar . Dankjewel.
Voer alstublieft uw naam in.
maak aub een keuze
Voer alstublieft uw adres in.
Voer alstublieft de postcode en plaats in
Graag invullen
Invalid Input
Geef alstublieft het aantal gasten aan.
Invalid Input
Geef alstublieft aan of vervoer gewenst is.
Invalid Input
Invalid Input
Invalid Input
Invalid Input
Invalid Input
Invalid Input
Invalid Input
Ongeldige invoer